ฟรีแลนซ์ VS ค้าขาย ทำไมไม่มีใครเปรียบเทียบ

หลัง ๆ มา ผมเปลี่ยนการทำงาน จาก Freelance ธรรมดากลายเป็นคนค้าขายแทน เนื่องจากโอกาสการทำกำไร การได้เงินค่อนข้างมีพลังทวีมากกว่างาน Freelance มากพอสมควร แต่การค้าขายใช่ว่าจะง่ายดายอะไรขนาดนั้น ถ้าอยากจะค้าขาย ควรมีผู้ช่วยที่พร้อมจะช่วยได้เต็มแรง ซึ่งผมก็ได้น้องชายมาช่วยบริหารร้านอีกที ส่วนผมมีหน้าที่ผลิตสินค้าแทน


จนวันหนึ่ง ผมสงสัย อยากรู้ว่า ฟรีแลนซ์กับค้าขาย อะไรดีกว่ากัน ผมเลยพิมพ์คำว่า “ฟรีแลนซ์ VS ค้าขาย” ในช่องการค้นหาของ Google และนี่คือสิ่งที่ผมเจอ

3 การค้นหาแรก แน่นอนว่า ต้องมาจาก Pantip เพราะ Pantip เค้าเล่นปรับ SEO ซะดิบดี บทความตัวเองไม่ต้องเขียน ให้สมาชิกเขียนเอง และการค้นหาทำไมต้องเจอหัวข้อประมาณ “ฟรีแลนซ์ VS งานประจำ” ด้วย ทำไมไม่ “ฟรีแลนซ์ VS ค้าขาย”

กระแสลาออกมาทำงาน Freelance เมื่อปีสองปีที่แล้ว

ถ้าย้อนกลับไปมองเหตุกาณ์เมื่อปีสองปีที่แล้ว ไม่สิ ต้อง 3 ปี ภาพยนตร์เรื่อง “ฟรีแลนซ์ ห้ามป่วย ห้ามพัก ห้ามรักหมอ” เข้าฉายในโรงภาพยนตร์ มันเหมือนเป็นหนังกึ่ง ๆ สารคดีที่เอาชีวิตของคนทำงาน Freelance มาสร้างเป็นภาพยนตร์ เพื่อให้คนทั่วไปรับรู้ว่า บนโลกนี้ก็มี Freelance งานที่ทำอยู่กับบ้าน และรายได้ก็โอเคพอสมควร แม้ว่าในเนื้อเรื่อง Freelance จะดูน่ากลัว เพราะในภาพยนตร์สื่อเรื่องราวที่ค่อนข้างไม่เป็นมิตรกับคนทั่วไป ทั้งต้องทำงานดึก ต้องทำงานต่อเนื่องหลายวัน ทั้งต้องเอาเงินที่ทำงานมารักษาอาการป่วย ทั้งโดนรุ่นน้องแย่งงาน โดนคนจ่ายงานทิ้งไปทำงานอย่างอื่น ไปใช้ชีวิตอย่างที่ต้องการ แต่สิ่งที่ได้ คือ “เงิน”

mistakes-to-avoid-when-hiring-freelancers

แต่กว่าจะได้เงิน ต้องแลกมากับสุขภาพที่อยู่ตรงหน้าจอคอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน ซึ่งกรณีของภาพยนตร์ Freelance เป็นกรณีที่งานเข้ามาเยอะมาก ๆ ครับ แต่ในความเป็นจริง มันจะมีช่วงที่งานเข้ามาเยอะ และงานเข้ามาน้อยหรือไม่เข้ามาเลย เดี๋ยวเล่าช่วงทำ Freelance ของผมให้อ่านครับ

แต่ก่อนจะเล่า ขอพูดถึงช่วงกระแสลาออกมาทำงาน Freelance หลังจากภาพยนตร์เรื่องนี้เข้าฉายก่อน ช่วงปี 2015 เป็นต้นมา การเข้าทำงานในบริษัทแต่ละแห่งเริ่มยากมากขึ้น และประจวบเหมาะกับ Instagram เริ่มบูมในประเทศไทย คนหลาย ๆ คนเริ่มเล่น Instagram เพื่อบอกชีวิตของตัวเองว่ามันดีเลิศหรืออยากจะแชร์อะไรให้คนติดตามได้ดูกัน

และที่ขาดไม่ได้เลยคือ ชีวิตของกลุ่มคนใน IG ที่แม่งโคตรดี ภาพที่ถ่ายออกมาเหมือนจะว่างมาก วัน ๆ เอาแต่ไปเที่ยว ให้คนอื่นถ่ายรูปตัวเองแล้วอัพลง IG บางวันก็ไปต่างประเทศ บางวันก็ไปเที่ยวเกาะสมุย บางวันก็ไปเที่ยวผับ บางวันก็ไปเดทกับแฟน และแฟนของสาวคนนั้น 90% หุ่นดีทุกคน หน้าจะตี๋ ๆ หน่อย มันเหมือนเป็น Stereo Type ไปในทันทีว่า ผู้ชายต้องหล่อ ขาว ตี๋ หุ่นดี มีซิกแพก และที่สำคัญ ต้องรวย!!!

ผมสืบประวัติพวกเค้าแล้ว พวกเค้าไม่ได้ทำงานประจำแน่นอน อย่างต่ำต้องเป็นเจ้าของกิจการ หรือบางคนเป็น Freelance และพอคิดไปคิดมา เออ… ทำไมไม่ทำ Freelance หรือเป็นนายตัวเองดีน้า…? เพราะมันทำรายได้ได้ดีกว่า แถมมีอิสระทางเวลาสูงกว่างานประจำตั้งเยอะ อืม… เอาไงดี

และนี่เป็นหนึ่งในต้นเหตุที่ทำไม คนเริ่มไม่สนใจการเป็นพนักงานประจำและหันมาเดินเส้นทางนายตัวเอง

แต่ทำไม กระทู้คำถาม “ฟรีแลนซ์ VS งานประจำ” มีโคตรเยอะ

งงเหมือนกัน น่าจะมีคำถาม “ฟรีแลนซ์ VS ค้าขาย” ด้วย เพราะงานทั้งคู่คืองานของนายตัวเอง คนที่อยากจะไปนายตัวเองสามารถเลือกเส้นทางได้ง่ายยิ่งขึ้น แต่สิ่งที่ผมเจอคือ “ฟรีแลนซ์ VS งานประจำ” เกลื่อนหน้าแรกใน Google

มาพูดถึง “Freelance” ในมุมมองของผมก่อน

Freelance เคยเป็นอาชีพที่ผมใฝ่ฝันอยากทำมานานแล้ว และเป็นอาชีพที่ผมต้องทำแน่ ๆ มันเหมือนเป็นทางรอดของชีวิต เมื่อก่อนผมคิดแบบนี้จริง ๆ ผมจัดการขอลาออกแล้วออกไปทำงานด้าน Freelance อย่างที่ต้องการ แต่เส้นทาง Freelance ของผมก็ไม่สู้ดีนัก เพราะผมไม่ได้ศึกษาก่อน ผมออกจากงานมาทำ Freelance โดยไม่ได้สร้าง Portfolio ที่เอาไว้โชว์รับงาน Freelance ผมเอาพวกงานที่ทำบริษัทเก่ามายื่นพอร์ต แล้วตอนนั้นผมอยากจะรับงาน Freelance สายถ่ายภาพ ผมถ่ายรูปต่าง ๆ มากมาย ไม่ว่ารูปคน ไม่ว่ารูปสิ่งก่อสร้าง บางที ผมนัดเพื่อนมาถ่ายภาพเลยก็มี ถ่ายให้เยอะ ๆ จะได้ภาพสวย ๆ แล้วเอาไปทำ Portfolio

แต่สิ่งที่ผมพลาดที่สุดตอนเริ่มทำ Freelance คือ ผมไม่มี Connection

ผมไม่รู้ว่า งาน Freelance ที่ได้งานมาเรื่อย ๆ ส่วนใหญ่เป็นงานของบริษัทซะมากกว่า คนทั่วไปเค้าจะไม่จ้างงาน Freelance มาทำเพราะมันใช้เวลานาน คนทั่วไปอย่างเรา ๆ เค้าเน้นซื้อสินค้าสำเร็จรูปมามากกว่า เพราะราคาถูก แถมได้ทันทีด้วย

content_that_sells

ส่วน Freelance งานที่ได้มา มักจะมาจากบริษัทที่เรา Deal หรือมีคนสนใจ การหางาน Freelance ในเว็บโอกาสได้งานแม่งโคตรยาก แต่พวกงาน Freelance จาก Connection กลับได้ง่ายยิ่งกว่าปอกกล้วย แต่ความน่ากลัวยังไม่จบแค่นั้น บริษัทที่จ้างงาน Freelance เค้าจะเลิกจ้างตอนไหนก็ได้ เพราะ Freelance ไม่ใช่พนักงานประจำของบริษัทจริง ๆ เค้าไม่ต้องทำสัญญาผูกมัดกับ Freelance และอีกอย่าง เค้าจะเบี้ยวตอนไหนก็ได้ด้วย เราต้องทำสัญญากับเค้า

ใช่ครับ ก่อนจะจ้างงาน ต้องทำสัญญากันก่อน

มันไม่เหมือนทำงานประจำเพราะงานประจำ บริษัททำสัญญาให้เรา ซึ่งอาจจะเป็นสัญญาที่มัดตัวเราให้ทำตามที่บริษัทต้องการ แต่งาน Freelance เราต้องดำเนินเรื่องทั้งหาลูกค้าเอง, ดิลงานเอง, คุยงาน, คุย Concept, ส่งใบเสนอราคา, ทำสัญญา, ให้ลูกค้าจ่ายค่ามัดจำ, ทำงาน, แก้งาน, ทำงาน, เสร็จ ในขณะที่งานประจำ ก็ทำตามที่เจ้านายสั่ง พอถึงวันเงินเดือนออก ก็ได้เงิน ง่ายเนอะ

แต่โชคดีที่งานแรกของผมมาจากคนของบริษัทเก่า ทำให้ผมมีรายได้หล่อเลี้ยงตัวผมบ้าง ซึ่งมันก็ไม่ได้ตลอด อยู่ ๆ เพื่อนเก่าคนนั้นเลิกจ้าง ผมก็เคว้งสิ ไม่มีอะไรทำ ตอนนั้นผมคิดแต่ว่า “ต้องทำ YouTube ต้องทำ YouTube ต้องทำ YouTube” โชคดีที่ YouTube พอสร้างรายได้ได้บ้าง แต่สิ่งที่ผมต้องแลกเลยคือ เวลา เพราะการทำ YouTube คลิป ๆ นึงก็ไม่ได้ง่าย ๆ และช่อง YouTube ของผมเป็นช่องเกมด้วย ผมต้องทำ Content เกม และพอดี เครื่องเล่นเกม ผมให้น้องไปแล้ว เลยสุดท้าย ไม่ได้เล่น ถ้าจะทำ Content เกมเพราะไม่ได้เล่นเกม มันจะกลวง ๆ

ในเมื่อ Freelance หางานยาก ทำไมไม่ลองค้าขายล่ะ

คำถามนี้ น้องคนสนิทของผมถามมา

DSC02127

น้องคนนี้เคยเป็น Sales ที่บริษัทเก่าที่ผมเคยทำ หน้าจะหมวย ๆ หน่อย นางทำประมาณ 3 เดือนกว่า ๆ สุดท้ายก็ลาออกไปเป็น Sales ของอีกบริษัทนึงที่ดีกว่าบริษัทที่ผมทำมาก น้องคนนี้จุดเด่นเลยคือ Connection ที่โคตรเยอะ นางเค้าคุยเก่ง ผูกมิตรง่าย อวบ ๆ หน่อยแต่ผูกมิตรง่ายมาก อยู่ใกล้ ๆ แล้วฟินอะไรประมาณนี้ 55555 ที่บ้านเค้าทำภัตตาคารอาหารจีน ทำให้นางมีสกิลการขายสูงมาก

พอน้องคนนี้ถามผม ผมก็เริ่มมองเห็นภาพ

แทนที่จะหางาน Freelance แบบตะบี้ตะบัน ทำไมไม่เริ่มต้นสร้าง Personal Brand แล้วขายสินค้าล่ะ

เรื่องน่ากลัวอย่างนึงสำหรับงาน Freelance คือลูกค้าที่จะจ้าง มีค่อนข้างน้อยกว่าผู้คนทั่วไป อย่างคนที่ฐานะร่ำรวย เค้าไม่จำเป็นต้องจ้าง Freelance เค้าจ้างพนักงานในบริษัทเค้าก็ได้ ราคาถูกกว่าด้วยเพราะเหมาจ่ายเป็นเงินเดือนแล้ว ซึ่งผมยอมรับครับว่า ความคิดเรื่องการค้าขาย ผมไม่เคยมีในหัวสมองเลย เพราะครอบครัวของผมเป็นเพียงลูกจ้างธรรมดา ที่พ่อเป็นเสาหลักของบ้าน เลยความคิดการหาเงินสำหรับผมตอนนั้นคือ “ทำงานประจำ” แล้วก็ “ทำงาน Freelance”

แต่เรื่องค้าขาย ไม่ได้คิดเลย

โชคดีมากที่น้องชายของผมแท้ ๆ เค้าอยากค้าขายมาก เลยให้ผมเข้ามาช่วยธุรกิจของน้องชาย ตอนแรก ผมก็ไม่ได้ช่วยน้องผลิต พยายามดันทุรังทำ Freelance แต่สิ่งที่ผมเจอกับ Freelance มันช่างน่าเจ็บปวด สุดท้ายลองซักตั้งกับค้าขายในที่สุด

ค้าขาย มีโอกาสมั่งคั่งยิ่งกว่าทำงาน Freelance

เรื่องน่าสนใจสำหรับคนอยากเป็นนายตัวเองคือ เป็นนายตัวเองสายค้าขาย ดีที่สุด

มันคือเส้นทางที่สามารถเริ่มต้นจาก 0 ไป 1,000,000 ได้สบาย และยิ่งตอนนี้ การค้าขายไม่ได้ลำบากเหมือนเมื่อก่อน เพราะเทคโนโลยีติดต่อสื่อสารผ่านทางออนไลน์ที่มีประสิทธิภาพมากกว่าเดิม ไม่ว่า Facebook, IG หรือพวก Platform ค้าขายในโลกออนไลน์ก็สามารถขายได้ดี

DSC09670

ส่วนเรื่องที่น่าตกใจตอนนี้คือ หลาย ๆ ร้านที่เคยไปต่างปิดตัวลง ไม่ใช่ปิดตัวเพราะเจ๊งแต่อย่างใด แต่ที่ปิดตัวเพราะหันไปขายของออนไลน์แทน อย่างร้านเกมร้านหนึ่งที่ผมเคยอุดหนุนตั้งแต่ปี 2014 ตอนนี้หันมาขายออนไลน์ผ่านทาง Facebook Page ของเขาแทนแล้ว เพราะไม่ต้องจ่ายค่าเช้าร้าน แค่ยิง Ad ใน Facebook ก็พอ และการซื้อขายผ่านทางออนไลน์ แม้ว่าดูน่ากลัวอยู่บ้าง เพราะเราไม่เห็นหลักฐานจริง ๆ ว่าเค้าขายของอยู่ อาจมีการโกง แต่ตอนนี้การซื้อของออนไลน์กลายเป็นเรื่องปกติที่ยอมรับได้ ทาง Platform ที่ค้าขายเองก็มีระบบยืนยันตนของผู้ขายเพื่อให้ลูกค้าเชื่อใจมากยิ่งขึ้น

ประสบการณ์การซื้อของระหว่างไปหน้าร้านกับซื้อผ่านออนไลน์ เดี๋ยวผมจะเล่าให้ฟัง ของบางอย่าง ผมก็ซื้อผ่านช่องทางออนไลน์ ข้อดีของการซื้อของออนไลน์คือ เราแค่พิมพ์สินค้าที่ต้องการ แล้วสินค้าที่ต้องการจะมาหาเราทันที มีระดับราคาตั้งแต่ถูกยันแพง เราเลือกเลยว่า จะเอาสินค้าไหนได้ ที่มันราคาดี ตรงกันข้าม หากจะซื้อของตามหน้าร้าน สิ่งที่ทำอย่างแรกคือ สำรวจราคาทุกร้านในละแวกนั้น ต้องเดินไปเดินมา หรือบางที ไปหาที่ร้าน ๆ นั้นโดยตรงแล้วของดันไม่มี ทั้ง ๆ ที่บอกว่ามีของในเว็บก็ตาม มันเสียเวลา

แต่ข้อเสียของการซื้อของผ่านทางออนไลน์คือ เราไม่ได้ของทันที ต้องรอจัดส่งประมาณ 2-3 วัน แต่สำหรับสินค้า Digital อย่างพวกเกม พวกนี้เราสามารถซื้อได้ทันที จ่ายเงินปุ๊ป ได้โหลดเลย

แนะนำว่า ถ้าจะขายของออนไลน์ อยากให้เริ่มต้นขายของที่ไฟล์เป็นไฟล์ Digital จะดีที่สุด ส่วนไฟล์ Digital ที่ว่า จะเป็นอะไร อันนี้ต้องลองศึกษาเอง

เปลี่ยนจาก Freelance มาค้าขาย

ผมรู้สึกแปลก ๆ กับตัวเองเหมือนกัน แรก ๆ ที่ผมหันมาผลิตสินค้าแล้วขายของออนไลน์ ก็รู้สึกแปลก ๆ ไม่เคยทำ แต่ Concept มันคล้าย ๆ กัน อย่าง Freelance เวลาจะหาลูกค้า ต้องทำ Portfolio งานของเราแล้วทยอยเสนอให้ลูกค้า ในขณะที่การขายของ เราต้องหากลุ่มเป้าหมาย แล้วผลิตสินค้าสต็อกเอาไว้ จากนั้นก็โฆษณาขาย ๆ ๆ ๆ ๆ ๆ ถ้าถามว่า การได้เงินระหว่าง Freelance กับค้าขาย อันไหนได้เงินง่ายกว่า คำตอบคือ ค้าขาย

84233-a-cook-putting-asian-noodles-into-a-take-out-box___asian-street-food-vendor

แม้ว่า Freelance มีโอกาสได้จ้างก็จริง แต่โอกาสได้เงินก็ยากกว่าเยอะ ยิ่งถ้าเป็น Freelance จาก Platform อย่าง Fastwork มีคนจ้างมาแล้ว เรายังไม่ได้เงินทันที แล้วแม้ว่าทำงานเสร็จ ก็ยังไม่ได้เงิน ต้องรอวันตัดเงินที่มีแค่ 2 วัน / เดือน

ในขณะที่ค้าขาย เหมือนเป็นการสร้างสินค้าไปก่อน แล้วเอาไปขาย การค้าขาย เราไม่ได้ทำตามที่ลูกค้าต้องการ แต่เราทำตามที่ตลาดต้องการ ตลาด มันไม่ได้ Fix ว่า ต้องทำแบบนี้ ต้องแก้อย่างนู้นแบบนี้แบบยับ ๆ เหมือนทำงาน Freelance แค่รู้ว่า ช่วงนี้ฮิตอะไร แล้วทำตามกระแส อย่างช่วงนี้ช่วงฮาโลวีน ก็ขายของสไตล์ฮาโลวีนซะ แต่ตลาดเองไม่ได้กำหนดว่า ต้องเป็นหน้าผีอย่างเดียว อาจจะเป็นหมวกฟักทอง หมวกโจรสลัด อะไรก็ได้ ตามใจชอบ

ซึ่งการผลิตสินค้า จะมี 2 แบบ คือ ลงทุน กับผลิตเอง ถ้าลงทุน มันง่ายหน่อย เราก็แค่พ่อค้าคนกลางที่ซื้อของถูก ๆ แล้วเอามาขายแพง ๆ ในตลาดอย่างพวกขายของออนไลน์ แต่เราต้องมีเงินเพื่อซื้อของขายด้วยเช่นกัน

ส่วนการผลิตเอง แนะนำว่า ผลิตเป็นไฟล์ Digital แล้วเอาไปขาย อย่างเช่น ขายภาพถ่าย ถ่ายภาพแล้วอัพลง Stockphoto หรือถ้าเป็นสมาชิก Adobe ก็ประกาศขายภาพได้ใน Adobe Stock มีคนรับซื้ออยู่แล้ว

ผมมองว่า ตลาดซื้อขายสินค้าในทุกวันนี้ ยังไม่มีวันเลิกฮิต เพราะสินค้าส่วนใหญ่มันเข้าถึงทุกกลุ่มเป้าหมาย ไม่จำเป็นต้องกลุ่มเงินเยอะ ๆ หนา ๆ เพียงอย่างเดียว ถ้าอยากเป็นนายตัวเอง อยากให้ลองมาทำสินค้าดูครับ

แต่ Freelance ไม่ได้เลวร้ายขนาดนั้น ทำคู่กันได้

ถ้าอ่านบทความนี้จนจบ ผู้อ่านอาจจะตะหงิดใจไม่น้อย นี่เราพูดจาว่าร้าย Freelance ขนาดนั้นเลยเหรอ ถึงขั้น Super not recommended เลยเรอะ จริง ๆ ไม่ใช่ขนาดนั้น แค่ชวนให้ไปค้าขายด้วย ไม่ใช่ให้หยุดทำ Freelance แล้วมาค้าขายอย่างเดียว เพราะอย่าลืมว่า คนจะมั่งคั่ง ต้องมีช่องทางการสร้างรายได้ที่มากกว่า 1 อย่าง

พนักงานประจำบางทีก็ค้าขายไปด้วย ฟรีแลนซ์บางทีก็ค้าขายไปได้ พนักงานประจำบางทีก็ทำฟรีแลนซ์ไปด้วย ข้อดีของพนักงานประจำที่ผมชอบมาก ๆ คือ สามารถทำบัตรเครดิตได้ เวลาไปต่างประเทศ ก็รูดบัตรเครดิตเอาไว้ใช้จ่ายอาหาร หรือโรงแรมต่าง ๆ ง่าย ๆ โดยที่ไม่ต้องไปแลกเหรียญอะไร อันนี้เป็นข้อดีโคตร ๆ เลยทีเดียว ในขณะที่ Freelance ไม่สามารถทำบัตรเครดิตได้เลย แต่ถ้าเป็นขายของ อันนี้ไม่แน่ใจว่าทำบัตรเครดิตได้ไหม แต่ถ้าส่งหลักฐานรายได้ต่อเดือน อันนี้น่าจะผ่าน

สำหรับช่างภาพ บางที หางาน Freelance ถ่ายภาพอย่างเดียวก็ได้งานโคตร ๆ ๆ ๆ ยาก ยิ่งงานถ่ายภาพรับปริญญา แม้ว่ามีบัณฑิตจบเป็นหมื่นคน แต่ช่างภาพ Freelance ที่รับทำก็เป็นหมื่นคนเช่นกัน ทำให้ช่างภาพบางคนต้องทำอีกอาชีพ อย่างขายภาพ Stock หรือทำ YouTube สอนถ่ายภาพไปในตัว

สรุป

ในปัจจุบัน ยังมีคนเปรียบเทียบระหว่าง Freelance กับทำงานประจำไม่น้อย เพราะส่วนใหญ่ คนที่ทำงาน Freelance อาจจะเป็นคนที่เคยทำงานประจำมาก่อน และบางคนคิดอยากจะลาออกจากงานมาทำ Freelance ความจริงคือ เราสามารถทำงานได้ 2-3 ประเภทพร้อมกัน (ถ้าไหวนะ) อย่างตอนกลางวันทำงานประจำ ตอนเย็นทำงาน Freelance หรือทำสินค้าขายของ ถ้าเกิด Freelance ไม่มีงานเข้า ก็ทำสินค้าขายของแทน เอาเป็นว่า ไม่ใช่ไม่มีงานแล้วท้อ ตรงกันข้าม ก็ต้องทำงานเรื่อย ๆ อาจจะเป็นผลิตสินค้าแล้วเอามาขายในนามของเราแทนก็โอเค

อย่างไรก็ตาม ผมยังสนับสนุนให้ขายของออนไลน์ เพราะการหาเงินขายของออนไลน์ ค่อนข้างเป็น Passive Income พอสมควร (ถ้าขายเป็นไฟล์ Digital นะ) อันนี้ลองคิดดู

ลืมความคิดที่ว่า ทำตัวชิล ๆ สบาย ๆ แล้วมาลง IG เค้าเลือกรูปหรืออะไรก็ตามที่แชร์แล้วดูดีต่างหาก แต่เบื้องหลัง เค้าอาจจะทำงานหนักมาก อาจจะแพ็กของส่งลูกค้า อาจจะประชุมกับลูกค้า อาจจะคอยดูลูกน้องทำงาน อาจจะพบปะเจอลูกค้า อาจจะเครียดกับเงินที่หามาน้อย อาจจะอยู่บ้าน ไม่ได้ออกไปไหน

และอย่าลืม หาความรู้เยอะ ๆ บ่อย ๆ หาเวลาว่างอ่านหนังสือดู ฝึกอ่านเร็ว เพราะทำให้เราประหยัดเวลาอ่านหนังสือได้เยอะมาก หรือถ้าทำงานอยู่ ก็ลองเปิด YouTube หา TedTalk หรือ Podcast ที่มีสาระมาฟัง ไม่ก็หนังสือเสียง ฟังระหว่างทำงาน ได้ความรู้ไม่แพ้กันครับ

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.